دانىشپان سيندرومى دەگەندى بىلەسىز بە؟ - كەرۋەن تورابى

دانىشپان سيندرومى دەگەندى بىلەسىز بە؟

ميىنان جاراقات الىپ، قاراپايىم ادام ءبىر كۇندە دانىشپانعا اينالارىنا سەنەسىز بە؟ ءيا، ونداي عاجايىپ بولادى ەكەن. ءبىز اڭگىمەلەگەلى وتىرعان كەيىپكەرلەرگە سيرەك كەزدەسەتىن ساۆانتيزم (گەني) سيندرومى دياگنوزى قويىلعان. ساۆانتا نەمەسە ساۆانتيزم  –  فرانتسۋزدىڭsavant [savɑ̃] «وقىمىستى» سوزىنەن شىققان. ول دامۋىندا كەمىستىگى بار ادامداردىڭ بەلگىلى ءبىر سالا بويىنشا دانىشپانعا اينالۋىن بىلدىرەدى. مۇنداي جاعداي كوبىنە اۋتيزممەن اۋىراتىن ناۋقاستاردا كەزدەسەدى. بۇل قۇبىلىس گەنەتيكامەن نەمەسە باستان العان جاراقات سالدارىنان پايدا بولادى. ساۆانتيزمدى زەرتتەگەن دجون لانگدون داۋن 1887- جىلى ونى العاش رەت «اقىلدى اقىماق» تەرمينىمەن سيپاتتاعان.

فراكتالدار جانە ماتەماتيكا

ءبىر كۇنى دجەيسون پەدجەتت دوسىمەن بىرگە باردان شىعىپ، ۇيىنە كەتىپ بارا جاتقاندا بۇزاقىلار ونى توناپ، ۇرىپ كەتەدى. تاياق جەگەن پەدجەتتتىڭ ميى شايقالىپ، ۇزاق ۋاقىت اۋرۋحانادا جاتادى. اۋرۋحانادان شىققان كەزدە جاس جىگىت وزىندە جاڭا قابىلەت پايدا بولعانىن سەزەدى. ونىڭ اينالاسىنداعى زاتتاردىڭ ءبارى بولىكتەرگە ءبولىنىپ، قوزعالا باستايدى. كراننان اعىپ جاتقان سۋ، بۇلتتار، شالشىق، كەمپىرقوساق– ءبارى دجەيسونعا پيكسەل تۇرىندە كورىنەدى. ول نە كورىپ تۇرعانىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن سۋرەت سالا باستايدى. وسىلايشا قاعازدا شەڭبەرلەر مەن كوپ بۇرىشتى كۇردەلى پىشىندەر پايدا بولادى.

ماتەماتيكاعا قىزىعۋشىلىعى جوق پەدجەتت ءوزى سالعان سۋرەتتەردىڭ گرافيكا مەن فراكتال ەكەنىن بىردەن اڭعارمايدى. كەيىنىرەك سۋرەتتەر كۇردەلەنە ءتۇسىپ، وعان كوز الدىندا نە بولىپ جاتقانىن تۇسىنۋگە كومەكتەستى. قازىر دجەيستون الەمدى شارلاپ، ماتەماتيكا جانە ونىڭ كەرەمەت تاجىريبەلەرى تۋرالى اڭگىمەلەيدى.

 كۇنتىزبە دانىشپانى

ورلاندو سەرەلل وقيعاسى دۇنيەجۇزىلىك بۇقارالىق احبارات قۇرالدارىندا جاريالاندى. بەيسبول ويىنى كەزىندە العان جاراقات سالدارىنان 10 جاسار بالا كۇنتىزبەگە بايلانىستى كەز كەلگەن ساندى لەزدە ەسەپتەيدى. مىسالى مىڭ جىلدان كەيىن ول اپتانىڭ قاي كۇنى 12 ناۋرىز بولاتىنىن ويلانباي ايتىپ بەرە الادى.

نايزاعايلى مۋزىكانت

توني تسيكوريانىڭ ومىرىندە دە ادام تاڭعالارلىق كەزدەيسوق جاعداي بولعان. 1994- جىلى ونى تەلەفون كابيناسىنان شىعا بەرگەندە نايزاعاي سوعادى. الەمگە ايگىلى مۋزىكانت بولعانعا دەيىن ول ورتوپەديا دارىگەر ماماندىعىندا جۇمىس ىستەگەن. ەشقاشان مۋزىكاعا قىزىقپاعان.

مرت ونىڭ ميىندا ەشقانداي جاراقات جوق ەكەنىن كورسەتكەن. ءبىراق وقيعادان بىرنەشە كۇن وتكەن سوڭ تسيكوري فورتەپيانو ساتىپ الىپ، مۋزىكا ويناي باستاعان. قازىر ول شوپەننىڭ جانە باسقا كلاسسيكالىق سازگەرلەردىڭ تانىمال شىعارمالارىن ورىنداي وتىرىپ، وركەسترمەن بىرگە كونتسەرتتەرگە قاتىسادى.

قاينار: يىنتەرنەتتەن | رەداكتور: ايگەرىم | كورىلىم : 265 رەت

  • نازارلارىڭىز بىزدە بولسىن

ءسىز قىزىعاتىن مازمۇندار


جۇڭگو جىلجىمالى حابارلاسۋ سەرىكتەستىگى

تەكشەمىزگە قوسىلىڭىز